Alışveriş Bağımlılığını Çözmeden Minimalist Olmaya Çalışmak

shopaholic ile ilgili görsel sonucu

Bağımlılık Nedir?

Bir şeyi, zararlı olduğunu bile bile, yapmaya devam etmek, kendini durduramamak, yapmadığında yoksunluk belirtileri ve dürtüler hissetmek. Madde bağımlılığı, alkolizm gibi ciddi ve hastane tedavisi gerektiren bağımlılıkların yanında, yemek, bilgisayar oyunları oynamak, alışveriş yapmak gibi bağımlılık türleri de İngilizce’de “soft addiction” ya da “subtle addiction” olarak yer alıyor. Belki Türkçe’de “hafif bağımlılık” diyebiliriz bunlara, ama bunlar da hayat kalitemizi oldukça olumsuz bir şekilde etkiliyor. Daha önce bilgisayar oyunları bağımlılığımdan iki yıl önce yazdığım bu yazıda bahsetmiştim, aslında henüz tam olarak çözmüş değilim. (Birkaç ay öncesine kadar oynamıyordum ama son zamanlarda yine başladım. Eskisi gibi saatlerce oynamıyorum ama günde yarim saatim gidiyor. Neyse bu başka bir yazının konusu.)

Bugün biraz alışveriş bağımlılığından konuşalım.

Minimalizm hakkında okudun, benim gibi sana da çok hitap etti ve eve koştun, azaltmaya başladın. Kullanmadığın ne varsa attın, evdekiler delirdiğini düşündü ama sana çok iyi geldi. İki ay, üç ay, bir yıl tüm boş zamanını azalmaya ve sadeleşmeye ayırdın. Şimdi evin istediğin gibi sade. Evin boşaldığı gibi kafan da boşaldı, şimdi bolca boş zamanın da var. Ee şimdi ne yapacaksın?

Eğer eskiden zaman bulduğun her seferinde alışveriş merkezlerine koşuyorsan, minimalizm seni çok heyecanlandırsa da bağımlılıklarda yaşanan geri dönüşü yaşaman mümkün. Ya da yakın bir arkadaşın veya eşin, sevgilin alışverişi çok sevdiği için seni yanında sürüklüyordur, sen de boşalttığın gardırobu tekrar doldurmaya can atıyorsundur, hatta bak farkında olmadan ellerin kolların poşetle doldu bile. Bunun benim gözümde şekere bağımlı birinin gazetede gördüğü diyeti 4 gün deneyip, sonra dayanamayıp tatlıya abanıp kilo vermek yerine almasından farkı yok. İkisinde de, kişi öncesinde yeterince inanmıyor, neden bu işe başladığını bilmiyor, önceki alışkanlıkları değiştirmek için iradesi yok. İkisini de yaşadım, ve iyi haber, bu tür bağımlılıkları kökünden çözmenin bir yolu var ama bu nasıl bir günde oluşmadıysa, bir günde de sona ermeyecek. Kendine şefkatli olmayı hiçbir zaman unutmamak çok önemli.

İlk adım boşlukla barışmak. Bunu yapmanın en basit (ama kolay olmayan) yolu ise meditasyon. Rahat bir biçimde bir sandalyeye oturmak ve beş/on ya da yirmi dakika hiçbir şey yapmamak. Gelen düşüncelere bile karşı koymamak. Karşı koymaya bile karşı koymamak. Bu gerçekten çok etkili bir yöntem ama göründüğünden daha zor. Herhangi bir şeyi yapmaya karşı büyük bir istek, bir zorlama duyduğunuzda, yalnızca oturun ve kendinizle baş başa kalın. Kimseyi, hiçbir şeyi yargılamadan. Kendini biraz uzaktan seyret, siz olmak nasıl bir his onu düşün.

Meditasyon bir dine ya da görüşe özgü bir pratik degil. Hangi dine mensup olursan ol, ya da istersen inanma, meditasyon yapabilirsin. Meditasyon sanıldığının aksine düşüncelerden kurtulma da değil. Kendini gözlemci pozisyonuna sokmak ile alakalı. Bir şeyler düşünen bir aklin var. Bir şeyler hisseden bir bedenin var. Sen ne aklınsın, ne de bedenin. Sen bilincinsin. Bilinçli olarak, aklından gecen düşünceleri, bedeninin algılarını gözlemle. Bunu bir pratik olarak yapmaya başladığın zaman, bilincin akil ve bedenine hakim olmaya başladığında, meditasyonun diğer faydalarının dışında, bağımlılıkların da yavaş yavaş azalmaya başladığını göreceksin.

Ben bir de kendimi 90 yaşında düşünme egzersizini seviyorum. Bir anlamda hayatımdaki şeyleri bir perspektife sokmamı sağlıyor. 90 yaşındaki Pelin’in 30 yaşındaki Pelin’e tavsiyesi ne olurdu? Herhalde bütün günümü iç mekanlarda geçirip o mağaza senin o mağaza benim gezmemi ve paramı boşa harcamamı tavsiye etmezdi. En kısa zamanda hayatımın amacını bulup kendimi gerçekleştirmeye çalışmamı takdir ederdi. Ama aynı zamanda da andan zevk almamı, sevdiklerime vakit ayırmamı… Komik gelebilir ama eğlenceli bir egzersiz. Bilgisayar oyunları, alışveriş, sosyal medya/internet bağımlılığı, tembellik gibi konularda faydalı olacağını düşünüyorum, sigara için bile kullanılabilir. Tabii ki alkolizm ve daha ciddi bağımlılıklarda profesyonel yardımın gerekli olduğuna inanıyorum.

Hayatınızdaki işe yaramaz şeyleri gözden geçirdiğinizde, işe yaramaz eylemleri de gözden geçirmek iyi bir fikir olabilir, ve sadece alışveriş bağımlılığını sorgulamakla kalmayın, konuşmadan kahve içmeye ya da bir şeyler izlemeye kadar her eylemi sorgulama taraftarıyım. Hayatımıza birazcık uzaklaşıp onu izlemek, bize hangi eylemlerin gerçekten faydalı ve keyifli olduğunu, hangilerinin ise dışarıdan eğlenceli görünüp içimizi yiyip bitirdiğini görmek, daha tatmin edici bir hayat yaşamak için gerekli olabilir.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: